De wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) bepaalt of jij als zzp’er echt zelfstandig bent of in een verkapt dienstverband werkt. Sinds de handhaving in 2025 is dit actueler dan ooit.
In dit artikel leggen we uit wat de wet DBA voor zzp’ers betekent, hoe je beoordeeld wordt en wat je kunt doen om problemen te voorkomen.
Wat betekent de wet DBA voor zzp’ers?
- De wet DBA vervangt de oude VAR-verklaring.
- Opdrachtgevers en zzp’ers zijn samen verantwoordelijk.
- Bij schijnzelfstandigheid kan de Belastingdienst naheffingen opleggen.
- Meerdere opdrachtgevers en eigen risico helpen als zzp’er.
- Werkwijze bepaalt of je als zzp’er of werknemer wordt gezien.
Hoe beoordeelt de Belastingdienst jou als zzp’er onder de wet DBA?
De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke situatie, niet naar wat er op papier staat. Belangrijke criteria zijn: heb je meerdere opdrachtgevers, loop je zelf financieel risico, heb je eigen klanten en bepaal je zelf hoe je het werk uitvoert?
Werk je jaren voor één opdrachtgever, volg je hun instructies op en heb je geen eigen gereedschap of klanten? Dan is de kans groot dat de Belastingdienst jouw situatie als een dienstbetrekking beschouwt.
Wat zijn de risico’s van schijnzelfstandigheid onder de wet DBA?
Als de Belastingdienst vaststelt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, kan zowel jij als je opdrachtgever een naheffing krijgen. De opdrachtgever moet dan loonheffingen betalen. Jij kunt je aftrekposten als zzp’er verliezen.
Naast de financiële gevolgen kan het ook betekenen dat je arbeidsongeschiktheidsverzekering ongeldig wordt. De gevolgen kunnen dus groot zijn.
Hoe bescherm je jezelf als zzp’er tegen problemen met de wet DBA?
Werk voor meerdere opdrachtgevers, loop zelf financieel risico en zorg dat je eigen expertise inbrengt. Gebruik een modelovereenkomst die door de Belastingdienst is goedgekeurd bij langdurige opdrachten.
Laat je opdrachten niet uitgroeien tot een situatie waarbij je feitelijk in loondienst bent. Als een opdracht langer dan een jaar bij één opdrachtgever duurt, is het verstandig om de situatie juridisch te laten beoordelen.
Veelgestelde vragen over wet DBA zzp
Wat is het verschil tussen de wet DBA en de VAR?
De VAR werd door de zzp’er aangevraagd en gaf de opdrachtgever zekerheid. Bij de wet DBA zijn zowel zzp’er als opdrachtgever verantwoordelijk voor de beoordeling van de arbeidsrelatie.
Geldt de wet DBA voor alle zzp’ers?
Ja, de wet DBA geldt voor alle zzp’ers die werken voor opdrachtgevers. Of je nu als freelancer, consultant of aannemer werkt: de Belastingdienst beoordeelt altijd of er sprake is van een echte zelfstandige arbeidsrelatie.
Wanneer is er officieel sprake van schijnzelfstandigheid?
Dat wordt beoordeeld op basis van meerdere criteria: instructiebevoegdheid, persoonlijke arbeidsplicht, financieel risico en meer. Er is geen enkel criterium dat doorslaggevend is.
Wat doe ik als mijn opdrachtgever niet wil werken met een modelovereenkomst?
Dat is een risicosignaal. Als je opdrachtgever een modelovereenkomst weigert terwijl de samenwerking riskant is, kun je zelf aansprakelijk worden. Overweeg juridisch advies in te winnen.
